Arxiv
Gənc təhsilalanların psixoloji rifahının təşkili: konseptual və tətbiqə yönəlik çərçivə
Gənc təhsilalanların psixoloji rifahının təşkili: konseptual və tətbiqə yönəlik çərçivə
"Peşə təhsili və insan kapitalı" jurnalı 2026, № 1
Məqalə faylını yüklə
PDF
İcmal
Gənc yetkinlik dövrü psixoloji rifahın formalaşması və möhkəmlənməsi baxımından mühüm inkişaf mərhələsi olduğuna görə ali təhsil mühitləri bu mərhələdə olan gənclər üçün həm dəstək, həm də həssaslıq yaradan əhəmiyyətli kontekstlər kimi çıxış edir. Universitet tələbələri akademik tələblər, yeni sosial mühitə adaptasiya, performans təzyiqi, maliyyə çətinlikləri və ailə gözləntiləri kimi çoxsaylı psixososial faktorlarla üzləşir ki, bu da psixoloji rifahın pozulması riskini artıra bilər. Mövcud elmi sübutlar ali təhsil tələbələri arasında psixoloji simptomların yüksək yayılmasını göstərsə də, institusional cavab mexanizmləri çox zaman fərdi klinik müdaxilələrlə məhdudlaşır. 
Məqalədə yeniyetmələr və gənc yetkinlər (təxminən 16 – 25 yaş) üçün ali təhsil mühitlərində psixoloji rifahın təşkili məqsədi ilə mərhələli və tətbiqə yönəlik konseptual çərçivə təqdim olunur. Bu çərçivədə empirik nəticə iddiası irəli sürülmür; əvəzində mövcud elmi ədəbiyyat və beynəlxalq bələdçi sənədlər sintez edilərək praktik icra üçün uyğunlaşdırılmış model təklif edilir. Bütöv-institusional yanaşma və mərhələli dəstək modeli prinsiplərinə əsaslanan bu çərçivə üç qarşılıqlı mərhələni əhatə edir: kampus miqyasında preventiv və psixoloji rifahın təşviqinə yönəlmiş fəaliyyətlər, fərdi psixoloji dəstək və qısa müdaxilələr, ehtiyac yarandıqda ixtisaslaşmış klinik xidmətlərə koordinasiyalı yönləndirmə. Təklif olunan yanaşma ali təhsil mühitlərində psixoloji rifahın sistemli şəkildə təşkili üçün praktik istinad nöqtəsi kimi nəzərdə tutulur.
Açar sözlər
psixoloji rifah, ali təhsil mühitləri, gənc yetkinlər, preventiv yanaşma, bütöv-insti -tusional yanaşma, mərhələli dəstək modeli
Müəlliflər
Məlahət Məmmədova
DOİ: 10.30546/2706-7858.2026.1.221
Nəşr edilib: 2026-03-18, 20:00
Paylaş: